//////
You are here: Home >Archive for the Wiedza o społeczeństwie Category

Organizacje pracodawców

Dlaczego zrzeszają się pracodawcy? Pracodawcy też mają problemy, m.in. jak zabezpieczyć się przed wymaganiami pracowników – związków zawodowych. Ustawa zakazuje im działań (art. 4) „zmierzających do ograniczenia praw pracowników do zrzeszania się w związki zawodowe oraz działań mających na celu sprawowanie kontroli nad związkami pracowników. Związki zawodowe ograniczają możliwości wyzysku. Zrzeszenie pracodawców umożliwia wywieranie nacisku na rząd i na parlament w celu uchwalania ustaw zabezpieczających ich interesy. Pracodawcy zgodnie z ustawą z 23 maja 1991 r. mają prawo tworzyć związki wg swego uznania i łączyć się w federacje i konfederacje. Organizacje pracodawców są samorządne i niezależne w swej działalności statutowej od organów administracj i państwowej, samorządu terytorialnego i od innych organizacji. W listopadzie 1989 r. powstała Konfederacja Pracodawców Polskich, obok niej istnieje Krajowa Rada Towarzystw Gospodarczych, Business Centre Club oraz regionalne […]

Kariera polityczna partii

Po drugiej wojnie światowej partie zrobiły wyjątkową karierę polityczną. Stały się częścią instytucjonalnej struktury państwa. Okazało się, że bez partii politycznych nie mogą funkcjonować parlamenty ani instytucje wyborów. Państwo demokratyczne stało się „państwem partii politycznych”. Nie wszyscy zaakceptowali taki punkt widzenia. Nie odpowiadał ten punkt widzenia politykom konserwatywnym, dlatego odwoływali się do narodu ponad parlamentem w ważnych decyzjach dla kraju. Mimo podejmowanych działań (Ch.de Gaulle) nie udało się doprowadzić do erozji autorytetu partii politycznych. Wobec zaistniałej sytuacji nastąpiła potrzeba unormowania działania partii politycznych w konstytucjach państw oraz w ustawach. Celem tych unormowań jest zagwarantowanie partiom silnej pozycji w państwie oraz objęcie ich pewnymi formami kontroli. Sporo emocji budziło i budzi finansowanie partii politycznych. Partie polityczne w Szwecji, we Włoszech, Francji, w RFN i Polsce objęte są finansowaniem przez budżet państwa […]

Formy nadzoru

Zrzeszenia pozostają pod nadzorem państwa nie tylko w momencie tworzenia, ale przez cały czas funkcjonowania. Organem nadzoru jest wojewoda dla stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, starosta dla pozostałych, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast sankcje za naruszenie prawa stosuje sąd rejestrowy, który może udzielić władzom upomnienia, uchylić niezgodną ze statutem uchwałę, zawiesić w czynnościach zarząd, a nawet rozwiązać stowarzyszenie, gdy jego działalność „wykazuje rażące lub uporczywe naruszenia prawa lub postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem”. Zakazane jest tworzenie zrzeszeń – przyjmujących zasadę bezwzględnego posłuszeństwa ich członków wobec władz zrzeszenia. Ograniczenia uczestnictwa i tworzenia zrzeszeń dotyczą żołnierzy i junaków. Muszą być uzgodnione z szefami resortów i spraw wewnętrznych. „Żołnierz zawodowy może należeć do organizacji lub stowarzyszeń krajowych działających poza wojskiem, a także do organizacji i […]

Statut stowarzyszenia

Statut powinien określać, w jaki sposób podejmowane są decyzje i kto reprezentuje stowarzyszenie na zewnątrz. Ustala, w jaki sposób stowarzyszenie może zaciągać zobowiązania finansowe oraz wysokość składek członkowskich. Zadaniem komitetu założycielskiego jest zebranie kompletnych dokumentów w celu wpisania stowarzyszenia do krajowego rejestru sądowego. Stowarzyszenia zwykłe nie muszą tych formalności spełniać; do ich założenia wystarczą 3 osoby, a mimo to stowarzyszeń zwykłych jest mniej niż zarejestrowanych. Do stowarzyszeń zwykłych mogą należeć małoletni poniżej 16 roku życia i pełnić funkcje we władzach, np. samorządu szkolnego lub klubu europejskiego. Do stowarzyszeń rejestrowanych należeć można od 16 roku życia i korzystać z czynnego i biernego prawa wyborczego, pod warunkiem że większość zarządu stanowią osoby pełnoletnie mające zdolność do czynności prawnych.

Rodzaje zrzeszeń

Powstałe z woli obywateli zrzeszenia nazywają się pozapaństwowymi lub pozarządowymi i dotyczą różnych dziedzin. Najważniejsze z nich to: kościoły i inne związki wyznaniowe, partie polityczne, organizacje społeczne i samorządowe. Wymienione formy zrzeszeń są bardzo odmienne w zasadach swej działalności i zadaniach, trudno je ze sobą porównywać, ale trzeba o nich wiedzieć, ponieważ ich znaczenie w państwie jest wielkie. Kościoły i inne związki wyznaniowe są współcześnie instytucjami wywierającymi znaczny wpływ na państwo poprzez kształtowanie osobowości ludzi w wyniku nauczania religijnego i moralnego, jak i poprzez tworzenie grup nacisku na władze publiczne, na decyzje wyborcze, na procesy rekrutacji na stanowiska publiczne. Partie polityczne są od ponad wieku głównym rodzajem zrzeszeń, które umożliwiają obywatelom uczestnictwo w sprawowaniu władzy publicznej w państwie. Niektóre partie podejmują się także innych zadań i prowadzą na rzecz swoich członków i […]

Liczba głosów

Jak otrzymuje się liczbę rozdzielczą? Najprostszym sposobem jest podzielenie ogólnej liczby głosów oddanych w okręgu przez liczbę wybieranych w nim deputowanych (posłów). Proporcjonalny system wyborczy bywa deformowany przez tzw. klauzule zaporowe i listy krajowe. Zastosowanie klauzuli zaporowej oznacza, że partia, która nie zebrała określonego prawem minimum głosów, nie jest dopuszczona do uczestnictwa w podziale miejsc mandatowych. W różnych państwach są różne klauzule zaporowe 1-12%. Polska z klauzulą zaporową 5 % w skali kraju dla partii i 8% dla koalicji wyborczych znajduje się pośrodku. Zaletą systemu proporcjonalnego jest to, iż skład polityczny parlamentu odzwierciedla mniej więcej wiernie przekonania obywateli – wyborców. Wadą systemu jest rozbicie polityczne parlamentu i mała skuteczność w podejmowaniu decyzji. Konieczne jest tworzenie koalicji, z czego zwykle korzystają małe partie. Rządy tworzone na takiej bazie są mało stabilne. Uczestnictwo w […]

Systemy wyborcze

Istnieją dwa podstawowe systemy wyborcze: większościowy i proporcjonalny. Większościowy system wyborczy polega na tym, że mandaty otrzymuje tylko ta partia, która zebrała określoną prawem większość ważnych głosów w danym okręgu. Okręgi wyborcze najczęściej są jednomandatowe (Wielka Brytania), ale mogą być 3-5-mandatowe (Japonia). W Polsce większościowy system występuje w wyborach do Senatu w okręgach 2- lub 3-mandatowych (ulegnie zmianie w najbliższych wyborach), do Sejmu proporcjonalny z klauzulą zaporową. Proporcjonalny system wyborczy jako jedyny występuje w Belgii, Danii, Holandii, Grecji, Norwegii, Portugalii i Szwecji. Zasada proporcjonalności może być stosowana tylko wtedy, gdy występują okręgi wielomandatowe oraz gdy istnieją rywalizujące ze sobą partie polityczne, występujące z osobnymi listami wyborczymi. Podział mandatów między partiami następuje w zależności od liczby głosów zebranych przez każdą z nich. Obowiązuje zasada liczby rozdzielczej. Liczbę rozdzielczą stanowi liczba głosów konieczna do […]

error: Content is protected !!